Bu məqalə yaxşı məqalələr sırasına daxildir

Fuad Əbdürəhmanov

Şəki Ensiklopediyası səhifəsi
Jump to navigation Jump to search
Fuad Əbdürrəhmanov
Əbdürrəhmanov Fuad Həsən oğlu
Fuad Əbdürrəhmanov
Fuad Əbdürəhmanov
Doğum tarixi 11 may 1915(1915-05-11)
Doğum yeri Nuxa, Nuxa qəzası, Yelizavetpol quberniyası, Flag of Russia.svg Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 15 iyun 1971 (56 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic (1956–1991).svg Azərbaycan SSR, Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Mükafatları Azərbaycan SSR dövlət mükafatı Stalin mükafatı — 1947 Stalin mükafatı — 1951
"Şərəf Nişanı" ordeni "Şərəf Nişanı" ordeni "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı
Commons-logo.svg Commonsda da Fuad Əbdürrəhmanov ilə əlaqəli mediafayllar var

Fuad Əbdürrəhmanov (Əbdürrəhmanov Fuad Həsən oğlu; d.  11 may 1915-cı il, Nuxa, Nuxa qəzası, Yelizavetpol quberniyası, Rusiya İmperiyası — ö.  15 iyun 1971-ci il, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — görkəmli azərbaycanlı sovet heykəltəraş-monumentalisti, rəssam, ikiqat Stalin mükafatı laureatı (1947, 1950), SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının müxbir üzvü (1949), Azərbaycan SSR-in əməkdar incəsənət xadimi (1943) və xalq rəssamı (1956).

Həyatı[redaktə]

Fuad Əbdürəhmanov ailəsi ilə birlikdə (1923, Nuxa)

1915-ci ildə Nuxada, dövlət məmurunun ailəsində anadan olub.

1929-cu ildə ailəsi ilə birlikdə əvvəlcə Yevlaxa, az sonra isə Bakıya köçüb.

1929 – 1932-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Texnikumunda,

1935 – 1940-ci illərdə isə İ.Y.Repin adına Leninqrad Boyakarlıq, Heykəltəraşlıq və Memarlıq İnstitutunda təhsil alıb.

1942 – 1948 illərdə Ə. Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində dərs deyib.

Yaradıcılığı[redaktə]

Yaradıcılığa portret janrı ilə başlayıb.

XX əsrin 30-cu illərdə Azərbaycan mədəniyyət xadimlərinin büst-portretlərini (Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Mirzə Fətəli Axundov, Üzeyir Hacıbəyov, Asəf Zeynallı və b.), həmçinin “Oxçu” (1934), “Gənc aşıq” (1939) və ilk monumental əsəri olan Füzulinin heykəlini (1939, Nizami adına Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin lociyasında) yaradıb. Sovet İttifaqı qəhrəmanları G.Əsədovun, İ.Məmmədovun, Q.Məmmədovun, Böyük Vətən müharibəsi qəhrəmanı H.Əliyevin portretləri, Cavanşir, Babək və Koroğlunun dərin psixologizmi və ifadəliliyi ilə seçilən barelyeflərini hazırlayıb.

Obrazların fərdi xüsusiyyəti, xarakterlərin dolğun həlli ilə səciyyələnən Səttar Bəhlulzadə (1947), R.Mustafayev (1947), Həzi Aslanov (qəbirüstü abidə, 1949), B.Bağırova (1951), Səməd Vurğun (1957), Kubalı Xesus (1962) və başqa portretlərin müəllifidir.

Fuad Əbdürrəhmanovun xatirə lövhəsi (Bakı)

Yaradıcılığında monumental heykəltəraşlıq mühüm yer tutub; Nizaminin Gəncədə və Bakıdakı abidələri (hər ikisi tunc, qranit, 1946, 1949; memarlar S.Dadaşov və M.Hüseynov), Bakıda S.Vurğunun abidəsi (tunc, qranit, 1961, memar M.Hüseynov) və s. əsərləri Azərbaycan sovet monumental heykəltəraşlığının ən yaxşı nümunələrindən hesab olunur.

1950 – 1960-cı illərdə milli xüsusiyyətlərlə zəngin olan “Çoban” (gips, 1950, Azərbaycan İncəsənət Muzeyi; tunc , 1951, Tretyakov qalereyası, Moskva), “Azərbaycanlı qadın” (gips, 1951), “Azadlıq” (tunc, 1957; hər ikisi Azərbaycan İncəsənət Muzeyi), “Azad qadın” (tunc, qranit, 1960, memar M.Hüseynov) və s. əsərlərini yaradıb.

Monqolustanın görkəmli dövlət xadimləri Suxe-Bator və marşal X.Çoybalsanın büst-abidələri (hər ikisi mərmər, 1954, MXR, Ulan-Bator), Rudəki (tunc, 1963), S.Ayninin (tunc, 1964) portretləri, Düşənbədə Rüdəkinin (tunc, qranit, 1964, memar M.Hüseynov; SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının qızıl medalına layiq görülüb), Buxarada İbn Sinanın (tunc, qranit, açılışı 1975 ildə olmuşdur; memar H.Muxtarov) abidələri və s. monumental əsərləri Fuad Əbdürrəhmanova bütün dünyada şöhrət qazandırıb. Ömrünün son illərində Sovet İttifaqı qəhrəmanı Mehdi Hüseynzadənin monumental abidəsini (tunc, qranit, 1973 ildə Bakıda açılışı olmuşdur; memar M.Hüseynov) yaratmışdır.

Əsərləri[redaktə]

Mükafatları[redaktə]

  • “Azərbaycan SSR-in Əməkdar İncəsənət Xadimi” (1943);
  • “Azərbaycan SSR-in Xalq Rəssamı” 1955);
  • II dərəcəli “Stalın mükafatı” (1947) — Nizami Gəncəvinin 1946-cı ildə Kirovabadda ucaldılmış heykəlinə görə;
  • “Şərəf nişanı” ordeni (09.06.1949);
  • III dərəcəli “Stalın mükafatı” (1950) — gips «Çoban» heykəlinə görə;
  • SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının qızıl medalı (1966);
  • “Şərəf nişanı” ordeni (1960);
  • medallar

Həmçinin, bax:[redaktə]

Mənbələr[redaktə]